سلطان محمد مطربي سمرقندي

116

تذكرة الشعراء ( فارسي )

نوشته شده است . مثلا در حاشيهء متن ورق 14 الف ، چنين مندرج است : « وزن اين شعر با رمل مثمن مجنون محذوف فاعلاتن فعلاتن فعلن است . » علاوه بر اينها در برخى حاشيهء دستخط ، به قلم شخص ثانى ، بعضى اشعار پراكندهء شعرايى كه به متن هيچ‌گونه مربوط نيستند ، نوشته شده‌اند . چنين حالتها ، در حاشيهء ورقهاى 7 ب ، 17 الف ، 17 ب ، 43 ب ، 52 الف ، 53 ب ، 65 الف ، 69 ب و غيره دچار مىآيند . تاريخ كتابت و نام كاتب نسخه قيد نگرديده است ؛ از قراين معلوم مىگردد كه دستخط مزبور مسوّدهء خود مؤلف مىباشد ، زيرا طرز نوشت اثر و نوشتجات حاشيه با يك خط معين به عمل آمده ، هيچ‌وقت كار كاتب ثانى ، نمىباشد . از اينجاست كه حق به جانب ا . ا . سميونف مىباشد كه وى در فهرست ياد شده كه در بالا ذكرش رفت ، مىنويسد كه اين دستخط ، به قلم خود مؤلف تعلق دارد ، يعنى اوتوگراف مىباشد . اين عقيده را گفته‌هاى خود مطربى نيز ، تصديق مىكند . مطربى نوشته است كه ديوان فيضى دكنى را ، به تمام معنا مطالعه كرده و او را كتابت كرده است : « اين فقير ديوان ابيات او را ( ف . دكنى ) تمام كتابت كرد ، به غايت اشعار جانفزا و معانى دلگشا مطالعه نمود و از صنايع مشكلهء شعرى قصيدهء بىنقطه در آنجا ظاهر شد . » « 1 » ما هنگام مطالعه ، به اين نكته واخورديم و خوشحال گرديده در جستجوى ديوان فيضى دكنى شديم . چند نسخهء خطى ديوان اشعار فيضى را كه در ذخيرهء دستخطهاى شرقى انستيتوى خاورشناسى فرهنگستان علوم تاجيكستان ، موجوداند ، يك‌به‌يك از نظر گذرانده ، خوشبختانه ، دستخطى كه ما در تكاپوى آن بوديم ، دريافت كرديم . در اين ديوان قصيدهء بىنقطه‌اى كه مطربى به آن اشاره كرده است ، عبارت از 25 بيت ، به زبان عربى موجود است . پيش از اين قصيده در ديوان فيضى ، وزن يك غزل شش بيتى را ، مطربى معين كرده و با جوهر سرخ چنين نوشته است . « اين غزل به چهار وزن خوانده

--> ( 1 ) . مطربى ، تذكرة الشعرا ، ورق 186 ب .